Masę solną przygotujesz z 1 szklanki mąki pszennej, 1 szklanki drobnej soli i około 0,5 szklanki letniej wody. Wodę dodawaj stopniowo, a gotowe ciasto wyrabiaj przez około 10 minut. Dzięki temu masa będzie elastyczna, gładka i nie powinna kleić się do dłoni.
Składniki i proporcje na masę solną
Do podstawowego przepisu wybierz mąkę pszenną typu 405 lub 450 oraz drobną sól, najlepiej taką przeznaczoną do solniczek. Drobne kryształki łatwiej połączą się z mąką, a powierzchnia wysuszonej ozdoby będzie gładsza.
| Rodzaj masy | Mąka | Sól | Woda | Dodatki |
|---|---|---|---|---|
| Klasyczna | 1 szklanka | 1 szklanka | około 0,5 szklanki | brak |
| Elastyczna | 1 szklanka | 1 szklanka | około 0,5 szklanki | 1 łyżeczka oleju roślinnego |
| Twardsza | 1 szklanka | 1 szklanka | nieco mniej niż 0,5 szklanki | brak |
Dodatek oleju jest opcjonalny. Może sprawić, że masa będzie delikatniejsza i łatwiejsza do formowania, ale nie zastępuje stopniowego dozowania wody. Jeśli przygotowujesz większą porcję, zachowaj proporcję mąki i soli 1:1, a wodę dolewaj według konsystencji.
Jak zrobić masę solną krok po kroku?
Przygotuj dużą miskę, łyżkę lub dłonie do mieszania, wałek, papier do pieczenia oraz foremki, jeśli chcesz wycinać konkretne kształty. Przydatne będą także pędzelek i odrobina wody do łączenia elementów.
Najważniejszy etap nie polega na odmierzeniu wody co do mililitra. Różne rodzaje mąki wchłaniają ją w różnym stopniu, dlatego obserwuj ciasto podczas wyrabiania:
- Wymieszaj suche składniki – wsyp do miski mąkę i sól, a następnie dokładnie je połącz.
- Dodawaj wodę małymi porcjami – wlej niewielką ilość letniej wody i mieszaj. Gdy masa nadal przypomina suchą kruszonkę, dolej kolejną małą porcję.
- Zacznij wyrabiać dłonią – ugniataj ciasto, aż składniki zaczną tworzyć jednolitą kulę.
- Wyrabiaj przez około 10 minut – zagniataj i rozciągaj masę, aż stanie się sprężysta oraz gładka.
- Sprawdź konsystencję – prawidłowa masa przypomina twarde ciasto na pierogi. Nie przykleja się do dłoni, blatu ani wałka i nie rozpada się przy zginaniu.
Jeśli masa jest gotowa, możesz od razu ją wałkować i formować. Najwygodniej pracować na papierze do pieczenia, ponieważ gotowych elementów nie trzeba później przenosić z miękkiego blatu na blachę. Przy wałkowaniu podsypuj powierzchnię minimalną ilością mąki. Gdy ciasto przykleja się do wałka, możesz przykryć je folią spożywczą i wałkować przez folię.
Do wycinania użyj foremek do ciastek, szklanki albo nożyka. Jeśli ozdoba ma wisieć, otwór na sznurek zrób przed suszeniem, na przykład słomką lub patyczkiem. Elementy łącz delikatnie zwilżonym pędzelkiem. Obie powierzchnie powinny być tylko lekko wilgotne, bez nadmiaru wody.
Co zrobić, gdy masa się klei, kruszy lub pęka?
Problemy z masą solną zwykle wynikają z niewłaściwej ilości wody albo zbyt szybkiego suszenia. Skorzystaj z poniższej listy kontrolnej:
- Masa się klei – dodaj niewielką ilość mąki i ponownie wyrabiaj. Nie wsypuj dużej porcji naraz, bo ciasto może stać się zbyt twarde.
- Masa się kruszy – zwilż dłonie lub dodaj kilka kropel wody, po czym długo zagniataj. Mała ilość płynu potrafi wyraźnie zmienić konsystencję.
- Masa przykleja się do wałka – lekko podsyp wałek mąką albo wałkuj ciasto przez folię spożywczą.
- Masa pęka podczas suszenia – zmniejsz temperaturę i wydłuż czas utrwalania. Najczęściej przyczyną jest zbyt szybkie odparowanie wody.
- Powierzchnia wysycha podczas lepienia – nieużywaną porcję włóż do woreczka lub przykryj lekko wilgotną ściereczką.
W wilgotny dzień ciasto może potrzebować odrobinę więcej mąki, a w suchym pomieszczeniu szybciej utworzy się na nim skorupka. Gotową masę najlepiej wykorzystać od razu. Jeśli musisz ją odłożyć, szczelnie zamknij ją w woreczku, ale nie przechowuj długo, ponieważ z czasem zmienia konsystencję.
Jak wysuszyć masę solną?
Ozdoby możesz suszyć naturalnie albo w piekarniku. Suszenie na powietrzu trwa dłużej, ale ogranicza ryzyko pękania. Ułóż elementy na płaskiej powierzchni wyłożonej papierem do pieczenia i pozostaw je w suchym, ciepłym miejscu na około 24–48 godzin. Grubsze figurki mogą potrzebować więcej czasu. Warto co kilka godzin ostrożnie je obrócić.
W piekarniku ustaw niską temperaturę, najlepiej 50–80°C, i susz ozdoby powoli. Drzwiczki można pozostawić lekko uchylone, aby wilgoć łatwiej uchodziła. Czas zależy przede wszystkim od grubości elementów. Cienkie zawieszki wyschną szybciej niż masywne figurki.
Nie przekraczaj 80–100°C, ponieważ zbyt wysoka temperatura może spowodować pękanie, wybrzuszanie albo przypalenie masy. Lepiej suszyć dłużej w niższej temperaturze niż przyspieszać proces.
Jeśli ozdoba zaczyna się wyginać albo jej krawędzie unoszą się, zmniejsz temperaturę i po pewnym czasie ostrożnie obróć element. Możesz też połączyć obie metody: najpierw delikatnie podsuszyć pracę w piekarniku, a następnie pozostawić ją do całkowitego wyschnięcia na powietrzu.
Co można zrobić z masy solnej?
Po wysuszeniu ozdoby możesz pomalować farbami akrylowymi, plakatowymi lub pozostawić w naturalnym kolorze. Do prostych projektów przydadzą się foremki, patyczki, koronki, guziki i liście do odciskania wzorów. Z masy solnej zrobisz między innymi:
- zawieszki na choinkę lub do pokoju,
- magnesy na lodówkę,
- podstawki i dekoracyjne figurki,
- serduszka, kwiaty, zwierzątka oraz aniołki.
Masa solna składa się z mąki, soli i wody, więc jest prostą masą plastyczną do zabawy, także z dziećmi. Nie nadaje się jednak do jedzenia. Najlepszy efekt uzyskasz wtedy, gdy dodasz wodę powoli, poświęcisz około 10 minut na wyrabianie i pozwolisz ozdobom schnąć bez pośpiechu.
