Dmuchania nosa najlepiej uczyć dziecko wtedy, gdy jest zdrowe i ma drożny nos. Zacznij od zabaw rozwijających kontrolę oddechu ustami, a dopiero później pokaż, jak wydmuchiwać powietrze nosem. Bez presji, małymi krokami i zawsze z zatykaniem tylko jednej dziurki na raz.
Jak przygotować dziecko do nauki?
Wydmuchiwanie nosa to ważna umiejętność higieniczna, ale każde dziecko opanowuje ją w swoim tempie. Nauka podczas kataru może być trudna i nieprzyjemna, dlatego lepiej ćwiczyć wcześniej, kiedy nos jest drożny. Aspirator pozostaje pomocny u młodszych dzieci, które nie potrafią jeszcze samodzielnie oczyścić nosa.
Przed rozpoczęciem zabawy sprawdź, czy spełnione są podstawowe warunki:
- Dziecko jest zdrowe i swobodnie oddycha przez nos.
- Jest wypoczęte, spokojne i ma ochotę na wspólną zabawę.
- Ćwiczenie nie przypomina obowiązku ani sprawdzianu.
- Rodzic pokazuje ruch i sam daje dobry przykład.
Jak nauczyć dziecko dmuchać nos krok po kroku?
Najłatwiej przejść od czynności, którą dziecko już zna, do nowej umiejętności. Najpierw ćwiczcie wypuszczanie powietrza ustami, potem kierowanie go nosem, a na końcu użyjcie chusteczki.
- Zacznij od dmuchania ustami – puszczajcie bańki mydlane, przesuwajcie piórka, bibułki lub lekkie pompony. Podczas kąpieli dziecko może też wprawiać w ruch papierowe stateczki na wodzie. Chodzi o to, aby zauważyło, że siła wydechu porusza przedmiot.
- Przenieś ćwiczenie na nos – pokaż dziecku, jak wąchać kwiat, herbatę lub pachnący przedmiot przy zamkniętych ustach. Następnie przyłóż lusterko pod nos. Mgiełka pojawiająca się na jego powierzchni pomaga zobaczyć, że powietrze może wydostawać się właśnie tą drogą.
- Wykorzystaj lekkie przedmioty – połóż piórko albo mały kawałek papieru pod nosem i zachęć dziecko do przesunięcia go wydechem. Możecie urządzić krótkie wyścigi, ale bez wymagania konkretnego wyniku.
- Spróbujcie zabawy „winda” – połóż kilka piórek na papierowym kółku. Najpierw dziecko zdmuchuje je ustami, gdy kółko znajduje się nisko. Później przesuń je wyżej, w okolice nosa, i pokaż, jak poruszyć piórka wydechem przez nos.
- Przejdź do chusteczki – gdy dziecko rozumie już, jak kierować powietrze nosem, przyłóż delikatnie chusteczkę. Najpierw ćwiczcie jedną dziurkę, potem drugą. Chwal próbę, nawet jeśli chusteczka prawie się nie poruszy.
Niektóre dzieci potrzebują wielu krótkich powtórek. Lepiej zakończyć zabawę po kilku udanych próbach niż ćwiczyć do zniechęcenia.
Jak robić to bezpiecznie?
Zawsze zatykaj tylko jedną dziurkę nosa na raz. Dziecko powinno delikatnie wydmuchiwać powietrze przez drugą, a następnie zamienić strony. Dmuchanie przez obie dziurki jednocześnie zwiększa ciśnienie w nosie i może wtłaczać wydzielinę głębiej, w kierunku zatok.
Podczas nauki trzymaj się kilku zasad higieny:
- Nie rozpoczynaj ćwiczeń, gdy dziecko ma katar, zatkany nos lub źle się czuje.
- Nie każ dziecku dmuchać z dużą siłą.
- Po użyciu chusteczkę od razu wyrzuć do kosza.
- Po oczyszczeniu nosa umyjcie ręce.
- Jeśli dziecko reaguje niechęcią lub nadwrażliwością, przerwij i wróć do zabawy innym razem.
Przy gęstej wydzielinie samo dmuchanie może nie wystarczyć. W takiej sytuacji rodzic może skorzystać z rozwiązań przeznaczonych do oczyszczania nosa, zgodnie z ich instrukcją. Długotrwałe trudności mimo spokojnych prób warto omówić z pediatrą lub logopedą.
Co pomaga utrzymać motywację?
Chwal dziecko za każdy mały postęp: zamknięcie ust, poruszenie piórka czy próbę wydmuchania powietrza jedną stroną nosa. Nie porównuj go z rodzeństwem i nie wracaj do ćwiczeń wtedy, gdy jest zmęczone. Cierpliwa zabawa buduje pewność siebie, a ta z czasem ułatwia samodzielne korzystanie z chusteczki.
